این مقاله در مجله علوم کشاورزی مدرس، شماره اول، صفحه 59-45 به چاپ رسیده است.

چكيده:

     در سالهاي اخير در كشورهاي توسعه يافته پيشرفتهاي مهمي به منظور استفاده از گياهان دارويي انجام گرفته است. در كشور ما نيز گامهاي مهمي براي استفاده از گياهان دراويي برداشته شده و داروهاي متعددي از اين دسته گياهان تهيه و به بازار عرضه شده است. مواد موثره بابونه كاربرد وسيعي در صنايع داروي سازي، غذايي، آرايشي و بهداشتي دارد. ماده موثره اين گياه از نوع اسانس است كه در گلها ساخته و ذخيره ميشود. مهمترين تركيبهاي اسانس را كامازولن ( آزولن) و بيسابلول تشكيل مي دهد. كامازولن خاصيت ضد التهاب دارد و در درمان گاستريت و حالات اسپاسمي مجاري گوارشي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين ماده همچنين داراي اثر ضد ميكروبي قابل توجهي است. 
     اگر چه مواد موثره موجود در گياهان دارويي تحت هدايت ژنتيكي ساخته مي شوند ولي عوامل اقليمي محل رويش، تاثير بسزايي در كميت و كيفيت اين مواد دارند. هدف عمده اين تحقيق بررسي اختلافهاي شيميايي بين بابونه هاي نقاط مختلف كشور و مقايسه با ارقام اصلاح شده خارجي كشت شده در ايران است. 
     پس از جمع آوري گلهاي بابونه و خشك كردن آنها با استفاده از دستگاه اسانس گير به روش تقطير با آب اسانس گلها استخراج و اندازه گيري شد. تركيبهاي تشكيل دهنده اسانس با استفاده از دستگاه كروماتوگرافي گازي (GC) و كامازولن بوسيله دستگاه اسپكتروفتومتر مورد شناسايي و اندازه گيري قرار گرفتند. نتايج حاصل نشان مي دهد بين بابونه هاي نقاط مختلف كشور از نظر درصد روغنهاي پايه و كامازولن تفاوتهاي چشمگيري وجود دارد. با توجه به اينكه در صنايع داروسازي از ارقامي بايد استفاده كرد كه مقادير مناسبي مواد موثر داشته باشند، لذا انجام بررسي در بابونه هاي مختلف داخلي و خارجي و شناسايي ارقام داراي ارزش اقتصادي، ضروري است.