این مقاله در مجله نهال و بذر، جلد 14، شماره 1، صفحه 31-24، خرداد 1377 به چاپ رسیده است.
چكيده:
با توجه به اينكه در كشور ما چند دارو از گياه سنبل الطيب (Valeriana officinalis) تهيه ميشود و ريشه اين گياه ماده اوليه توليد اين داروها هستند لذا انجام تحقيقاتي مانند بررسي نحوه كشت سنبل الطيب و مطالعه تاثير زمان برداشت بر رشد، عملكرد ريشه و مواد موثره اين گياه حائز اهميت می باشد. بذور اين گياه در كرتهايي به طول 5 متر و عرض 3 متر به دو روش مستقيم و غير مستقيم ( كشت نشاء) در زميني با بافت لوم شني در منطقه زردبند واقع در شمال تهران كشت شدند. ريشه ها در فصل پاييز سال هاي دوم و سوم رويش برداشت شدند و با استفاده از دي كلرومتان ماده موثره والپوتريات (Valepotriate) از آنها استخراج و اندازه گيري شد. با استفاده از كروماتوگرافي مايع با كاركرد عالي (HPLC) مقدار ديدرووالترات (Didrovaltrate) در تيمارهاي مختلف نيز اندازه گيري گرديد.
نتايج اين تحقيق نشان داد كه روش كاشت و زمان برداشت تاثير بسيار مهمي بر افزايش عملكرد ريشه و توليد مواد موثره اين گياه دارد. به طوري كه، مناسب ترين روش براي تكثير اين گياه روش غير مستقيم و مناسبترين زمان برداشت ريشه از نظر عملكرد (75/1 تن در هكتار ريشه خشك) و ماده موثره (65/1 درصد ديدروالترات ) پاييز سال دوم رويش است.
نتايج حاصل از اين تحقيق منجر به توليد داويي بنام والريك (خواب آور و ضد افسردگي) گرديد كه به زودي وارد بازار دارويي ايران خواهد شد.