این مقاله در نشریه خاک و آب، جلد 12، شماره 9، صفحه 92-83، سال 1379 به چاپ رسیده است.

چكيده:

     مصرف نامتعادل كودهاي شيميايي عوارض جبران ناپذيري را بدنبال دارد كه ميتوان به تجمع كادميوم و تجمع نيترات در گياهان، آلودگي آبهاي زير زميني به نيترات و كاهش راندمان مصرف كودهاي شيميايي و هدر روي ارز از كشور اشاره نمود. اين تحقيق جهت روشن نمودن تاثير سطوح مختلف كودهاي ازته و فسفره بر رشد و نمو، عملكرد و ميزان كادميوم تجمع يافته در گل راعي كه يك گياه دارويي ارزشمند در صنايع دارويي كشورهاي توسعه يافته بوده و اخيراً در كشور ما نيز كشت و پرورش آن در حال گسترش است انجام گرديد. نتايج حاصله نشان داد كه بيشترين وزن تر محصول برداشت شده در چين اول (3195 گرم در هر كرت) مربوط به تيمار شماره هفت (N₂₅₀P₀) و كمترين آن (2375 گرم در هر كرت) مربوط به تيمار شاهد ميباشد. نتايج به دست آمده در مورد وزن تر محصول در چين دوم اختلاف معني داري را نشان نداد. تمام تيمارهاي كودي باعث افزايش تعداد ساقه گلدهنده گرديدند و اين اختلاف در سطح 5 درصد معني دار بود. نتايج حاصله در مورد ميزان كادميوم تجمع يافته نشان داد كه تمام تيمارها نسبت به شاهد باعث افزايش ميزان كادميوم تجمع يافته در پيكر رويشي گل راعي ميگردد. كمترين ميزان كادميوم تجمع يافته برابر 091/0 ميلي گرم در كيلوگرم وزن خشك محصول مربوط به تيمار شاهد و بيشترين آن برابر 269/0 ميلي گرم در كيلوگرم وزن خشك محصول مربوط به تيمار شماره نه (N₂₅₀P₂₀₀) است. با اين وجود ميزان كادميوم موجود در پيكر رويشي اين گياه زير حد آستانه و مجاز اين عنصر در گل راعي يعني 5/0 ميلي گرم در كيلوگرم بود و بنابراين از اين نظر خطري را متوجه مصرف كننده نخواهد نمود.